Bismillahir Rohmanir Rohiym
«Allohim, menga bilganlarimdan naf ber, bilmaganlarimni o'rgat va ilmimni ziyod qilgin. Omin.» — Hadis asosida (Termiziy, Ibn Mojih)
Fimoz va parafimoz — ta'rifi, farqlash va shoshilinch yordam
Fimoz va parafimoz — xatna qilinmagan erkaklarda uchraydigan, preputsiy (olat terisi) bilan bog'liq ikki xil klinik holat. Fimoz — terini orqaga tortib bo'lmaslik; parafimoz esa — orqaga tortilgan terining tiqilib qolishi. Parafimoz shoshilinch tibbiy holat: o'z vaqtida davolanmasa, gangrena rivojlanishi mumkin. Ushbu dars Campbell-Walsh-Wein Urology darsligi (bob 55) asosida tayyorlangan.
1 Kirish — anatomik asos
Preputsiy (prepuce / foreskin) — olatning boshchasini (glans penis) qoplab turuvchi teri burmasi. Xatna qilinmagan erkaklarda preputsiy boshchaning old-orqa tomoni bo'ylab erkin surilib, uni to'liq ochib berishi kerak. Bu erkin harakatlanish buzilganda fimoz yoki parafimoz yuzaga keladi.
Tug'ilganda preputsiy boshchaga tabiiy yopishqoqligi bilan birikkan bo'ladi — bu fiziologik fimoz (physiologic phimosis) deyiladi va normal holat hisoblanadi. Preputsiy ajralishi smegma to'planishi (1–4 yil) va intermittent ereksiyalar orqali asta-sekin amalga oshadi.
Klinik eslatma — preparatsiya qoidasi
Bolalarda preputsiyni zo'rlab orqaga tortish mutlaq man etiladi . Bu yopishqoqlikni sindirish emas, aksincha, chandiq hosil qilib ikkilamchi fimozga olib keladi. Ota-onalarga tushuntirish: fiziologik fimoz o'z-o'zidan tuziladi.