Bu dars erkak reproduktiv anatomiyasini — prostata zonalari va saraton lokalizatsiyasidan, moyak gematotestikulyar to'sig'iga; seminal pufakcha embriologiyasidan spermatozoid transport yo'liga; skrotal qatlamlar anatomiyasidan mikrojarrohlik ahamiyatigacha Campbell-Walsh darajasida o'rgatadi.
1 Prostata makroskopik anatomiyasi va joylashuvi
Joylashuvi va o'lchamlari
Prostata — qovuq bo'ynidan tashqari uretra atrofida joylashgan, tashqaridan ko'rinmaydigan bezdir. Joylashuvi: qovuq bo'yni ostida, rektum oldida, diafragma urogenitalisda. O'lchami: katta yoshli erkakda uzunligi 3 sm, eni 4 sm, chuqurligi 2 sm. Normal og'irligi ~20 g. TRUS da: anteroposterior, uzunlik va balandlik o'lchovlari p/6 formulasi bilan hajm hisoblanadi. Prostata asosi (basis) — yuqori tomondan qovuq bo'yni bilan tutash. Prostata uchi (apex) — pastki tomonda, tashqi sfinkter mushak bilan tutash. Prostatektomiyadan keyin anastomoz shu sohalarda quriladi.
Prostata kapsulasi va Retzius bo'shlig'i
Prostata fibroz kapsula bilan o'ralgan (true capsule). Tashqaridan yana bir qatlam — Denonvilliers fastsiyasi — orqa tomondan rektum bilan ajratadi. Oldingi tomonda: puboprostatik boylamlar prostata uchini pubis suyagiga bog'laydi. Retzius bo'shlig'i — pubis va qovuq/prostata orasidagi extraperitoneal bo'shliq; laparoskopik RARP da ushbu bo'shliq ochiladi.
DRE da prostata
Rektal raqamli tekshiruvda (DRE) klinisist prostata orqa yuzini his qiladi. Normal prostata: tekis, elastik, bez shaklli. Patologiya belgilari: qattiq nodül (saraton shubhasi), diffuz qattiqlik, flüktüatsiya (absess). DRE yo'li bilan faqat periferik zona baholanadi — tranzitsion zona va oldingi fibröz stroma ushbu yo'l bilan tekshirilmaydi. PSA yolg'iz tashxis qo'ymaydi — DRE siz PSA talqin qilish xato.