Bu dars urologik simptomlارni yuzaki tasvirlash emas — har bir alomatning patofiziyologik mexanizmini, klinik sindromlar tarkibini, ball tizimlari va differensial tashxis mantiqini to'liq o'zlashtirishga mo'ljallangan.
1 Semiotika tushunchasi va urologiyadagi o'rni
Semiotika nima?
Semiotika ( semiotics ) — tibbiyotda kasalliklarning belgi va alomatlarini ( signs and symptoms ) o'rganuvchi bo'limdir. Simptom ( symptom ) — bemorning subyektiv his-tuyg'usi (masalan, og'riq, kuyish, siqilish hissi). Belgi ( sign ) — shifokor tomonidan ob'yektiv aniqlanadigan topilma (masalan, qorin sezgirligi, buyrak kattalashishi). Sindrom ( syndrome ) — bir etiologiya bilan bog'liq simptom va belgilarning barqaror majmuasi.
Urologiyada semiotika ayniqsa murakkab, chunki: (1) ko'pgina simptomlar bir nechta organlardan kelib chiqishi mumkin (masalan, hematüriya buyrak, ureter, qovuq, prostata yoki uretradan), (2) bir xil kasallik turlicha alomatlarda namoyon bo'lishi mumkin, (3) turli kasalliklar bir xil simptomlarga olib kelishi mumkin — bu differensial tashxisni qiyinlashtiradi.
Simptomning bother darajasi — klinik ahamiyat
Urologik ko'plab kasalliklarni davolash qarorida simptomning mavjudligi emas, balki bemorning qanchalik bezovtaligiga ( degree of bother ) asoslaniladi. Masalan, kechasi 3 marta siydikka turish (niktüriya) obstrüktiv LUTS ko'rsatkichi bo'lishi mumkin, ammo bemor bunga umuman bezovtalanmasa — kuzatish taktikasi tanlanishi mumkin. Aksincha, hematospermiya deyarli har doim benign bo'lsa-da, bemorning kuchli psixologik bezovtaligi to'liq tekshiruvni oqlaydigan holat yaratadi. Shuning uchun AUA IPSS so'rovnomasida 8-chi savol — hayot sifati balli — alohida muhim ahamiyat kasb etadi.