O'tkir yorg'oq og'rig'i bilan kelgan erkak — bu urologiyaning eng muhim differensial tashxis vaziyatlaridan biri. Chunki o'tkir epididimit va moyak yallig'lanishi bir tomondan, moyak burilishi boshqa tomondan bir xil ko'rinishda keladi, ammo biri antibiotik bilan davolanadi, ikkinchisi esa soatlar ichida jarrohlik talab qiladigan shoshilinch holat. Bu yerda asosiy ko'nikma — o'tkir orxoepididimitni tashxislash, uni moyak burilishidan ajratish va yoshga qarab to'g'ri davolash. Bu darsda siz shu ajratmani va davolash protokolini o'rganasiz.
1 Orxit va epididimit nima
Ikki atamani ajratish kerak, ammo amaliyotda ular ko'pincha birga keladi:
O'tkir epididimit — 6 haftadan kam davom etadigan moyak ortig'i og'rig'i, shishishi va yallig'lanishi. U ko'p uchraydi — AQSHda yiliga 600 000 gacha holat. Muhim fakt: epididimit holatlarining yarmida moyakning o'zi ham yallig'lanadi (orxoepididimitga aylanadi).
Eng ko'p qabul qilingan yo'l — mikroblarning uretradan yuqoriga, moyak ortig'iga ko'tarilishi. Bu bog'lanish 1927-yildayoq tasvirlangan: gonokokkli uretrit → keyingi epididimit. Ya'ni epididimit ko'pincha uretra infeksiyasining davomi. Aynan shuning uchun 14 va 15-darslardagi uretrit mavzusi bu yerga bevosita ulanadi.
2 Yoshga qarab sabablari
Bu darsning eng amaliy tushunchasi — sabab yoshga bog'liq . Yoshni bilish empirik davolashni to'g'ridan-to'g'ri belgilaydi.
Amaliy qoida oddiy: yosh, jinsiy faol erkakda epididimit ko'pincha jinsiy infeksiya (xlamidiya, gonokokk); 35 yoshdan katta erkakda esa uropatogen bakteriya (siydik yo'li muammosi bilan bog'liq). Bu ajratma qaysi antibiotik berishni belgilaydi. Shuning uchun anamnezda yosh, jinsiy tarix va siydik yo'li muammolarini so'rash muhim.