1. NIH klassifikatsiyasi
AQSh Milliy sog'liqni saqlash instituti (NIH) prostatitni 4 turga bo'ladi: I tur — o'tkir bakterial prostatit (yuqori harorat, og'ir intoksikatsiya bilan kechadigan o'tkir infeksiya); II tur — surunkali bakterial prostatit (qaytalanuvchi siydik yo'li infeksiyasi, prostata sekretida bakteriya aniqlanadi); III tur — surunkali prostatit/kichik chanoq og'rig'i sindromi (CP/CPPS) — eng ko'p uchraydigan tur, bakteriya aniqlanmaydi; IV tur — asimptomatik yallig'lanuvchi prostatit (simptomsiz, faqat tasodifan aniqlanadi).
III tur o'z ichida yana ikkiga bo'linadi: IIIA — yallig'lanuvchi (prostata sekretida/spermada leykotsitlar ko'p), IIIB — noyallig'lanuvchi (leykotsitlar yo'q).
2. Klinik ko'rinish
Asosiy shikoyat — kichik chanoq sohasidagi (oraliq, moyaklar, jinsiy a'zo, pastki qorin) surunkali og'riq, kamida 3 oy davomida. Bunga siyish simptomlari (tez-tez siyish, to'liq bo'shamaslik) va jinsiy funksiya buzilishlari (ejakulyatsiyadan keyingi og'riq, erektil disfunksiya) qo'shilishi mumkin.
Bu holat bemorning hayot sifatiga sezilarli salbiy ta'sir ko'rsatadi va ko'pincha uzoq muddatli, qaytalanuvchi kechishga ega.
NIH-CPSI (Chronic Prostatitis Symptom Index) anketasi — 3 domen (og'riq, siyish, hayot sifati) bo'yicha 0–43 ball orasida standartlashtirilgan baholash vositasi.
Bakterial va abakterial turlarni farqlash uchun Meares-Stamey 4-stakan testi yoki soddalashtirilgan oldin-keyin (pre/post-massage) siydik testi qo'llaniladi: prostata massajidan keyin siydikda leykotsit/bakteriya sonining oshishi yallig'lanish yoki infeksiyani ko'rsatadi.