Qovuq (bladder) va siydik chiqarish kanali (urethra)ning tuzilishi, qon ta'minoti, innervatsiyasi hamda siydish jarayoni (mikturisiya) fiziologiyasi bo'yicha asosiy bilimlar.
1 Umumiy nazar
Siydik pufagi (bladder) va siydik chiqarish kanali (urethra) — quyi siydik yo'li ( lower urinary tract, LUT ) deb ataladigan tizimning ikki asosiy a'zosidir. Ularning birgalikdagi vazifasi — siydikni past bosim ostida saqlash (to'planish/saqlash fazasi) va keyin ixtiyoriy ravishda to'liq chiqarib tashlash (chiqarish/bo'shatish fazasi), bularning barchasi pasaytirilgan bosim ostida amalga oshadi.
2 Qovuqning tuzilishi
2.1. Joylashuvi va umumiy tavsifi
Qovuq — kattalarda haqiqiy chanoq (true pelvis) da joylashgan, siydikni vaqtincha to'plovchi mushak-membranali a'zo. U asosan qorin parda tashqarisida (extraperitoneal) joylashgan, faqat yuqori qismi (gumbaz, dome) qorin parda bilan qoplangan.
Qovuqning gumbaz qismi urakus (urachus) deb ataladigan, embrional davrda mavjud bo'lgan naysimon tuzilma bilan davom etadi; bu tuzilma normada kindik darajasida yo'qoladi (obliteratsiya).
2.2. Devor qatlamlari
Qovuq devori ichkaridan tashqariga qarab quyidagi qatlamlardan iborat:
2.3. Uchburchak (trigone) va qovuq bo'yni
Qovuq ikki funksional jihatdan farqli sohaga bo'linadi: tana (body) — siydik yo'li teshiklaridan yuqorida joylashgan qism, va asos (base) — uchburchak (trigone) va qovuq bo'ynidan bladder neck iborat.